Logo BIP Logo ePUAP
Biuletyn Informacji Publicznej
herb jednostki
Wojewódzki Inspektorat Inspekcji Handlowej
System eBoi

eBoi
Jak załatwić sprawę?

ZBŻ.8361.199,226.2011 J-50 2012

                                                                                              Koszalin, dnia 26 lipca 2012 r.

Zachodniopomorski Wojewódzki

Inspektor Inspekcji Handlowej

ul. Wały Chrobrego 4

70-502 Szczecin

 ………………………………………..                      

(pieczęć nagłówkowa organu Inspekcji Handlowej)

 

Akta kontroli: ZBŻ.8361.199.2011              

                          ZBŻ.8361.226.2011                                              

Upoważnienie nr: 00009763; 00009795

                                                                                  Gminna Spółdzielnia

                                                                                  „Samopomoc Chłopska”

                                                                                  ul. Plac Zwycięstwa nr 10 lok. 2

                                                                                  76-020 Boboli ce

 

DECYZJA  J – 50/2012

wymierzająca karę pieniężną

 

Na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 3 oraz ust. 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz.U. z 2005 r., Nr 187, poz. 1577 z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego

 

Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej

wymierza

 

przedsiębiorcy Gminnej Spółdzielni „Samopomoc Chłopska” z siedzibą w Bobolicach przy ul. Plac Zwycięstwa nr 10, lok. 2, wykonującemu działalność gospodarczą w sklepie spożywczo-przemysłowym nr 5 w Bobolicach przy ul. Świerczewskiego 5, karę pieniężną w wysokości 500 zł (słownie: pięćset złotych) z tytułu wprowadzenia do obrotu artykułu rolno-spożywczego pod nazwą: mix tłuszczowy do smarowania 65% Śmietankowy z Warlubia „Masmal” a’200g, oznaczonego m.in. datą minimalnej trwałości 05.12 oraz kodem identyfikacyjnym partii produkcyjnej 167, wyprodukowanego przez F.H.U. MASMAL Piotr Jastrzębski Zakład Produkcyjny w Grudziądzu, ul. Magazynowa 8, 86-300 Grudziądz, nieodpowiadającego wymaganiom określonym w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 21.12.2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz.U. z 2005 r. nr 187, poz. 1577 z późn. zm.) w związku z naruszeniem wymagań w zakresie jakości handlowej:

-          określonych w art. 2 ust. 1 lit. b rozporządzenia Komisji  (WE) Nr 445/2007 z dnia 23.04.2007 r. ustanawiającego niektóre szczegółowe zasady w celu stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 2991/94 określającego normy dla tłuszczów do smarowania oraz stosowania rozporządzenia Rady (EWG) Nr 1898/87 w sprawie ochrony nazw stosowanych w obrocie mlekiem i przetworami mlecznymi (D.U. L 106 z 24.04.2007, s. 24), z uwagi na zawyżoną zawartość tłuszczu w stosunku do deklaracji na opakowaniu,

-          zadeklarowanych przez producenta na opakowaniu z uwagi na niższą zawartość wody,

-          określonych w art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 21.12.2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz.U. z 2005 r. nr 187, poz. 1577 z późn. zm.) w związku z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 25 sierpnia 2006r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010r., Nr 136, poz. 914 z późn. zm.) z uwagi na to, że oznakowanie ww. artykułu rolno-spożywczego, obejmujące elementy graficzne przedstawiające wizerunek krowy, wprowadza konsumenta w błąd co do charakterystyki środka spożywczego.

 

Uzasadnienie

 

W dniach 07.11 i 10.11.2011r. oraz 12.12.2011r. na podstawie art. 3 ust. 1-3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 882/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. U.L 165 z 30.4.2004, str. 1, sprostowanie: Dz. U. L. 191 z 28.05.2004r., s.1 z poźn. zm.), art. 17 ust. 3 ustawy z dnia 21.12.2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych (Dz. U z 2005 r. nr 187, poz. 1577 z późn. zm.), w związku z art.  3 ust. 1 pkt. 1,2 oraz art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1219 z późn. zm.), zgodnie z upoważnieniem nr 00009763 i nr 00009795, inspektorzy reprezentujący Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej przeprowadzili urzędową kontrolę żywności u przedsiębiorcy Gminnej Spółdzielni „Samopomoc Chłopska” z siedzibą w Bobolicach przy ul. Plac Zwycięstwa nr 10 lok. 2, zwanego również stroną, wykonującego działalność gospodarczą w sklepie spożywczo-przemysłowym nr 5 w Bobolicach przy ul. Świerczewskiego 5.

 

W toku kontroli w dniu 07.11.2011r., za protokołem pobrania próbki produktu  Nr 00002306, pobrano do badań laboratoryjnych z partii liczącej  11 opakowańo wartości 24,09 zł, próbkę produktu pod nazwą: mix tłuszczowy do smarowania 65% Śmietankowy z Warlubia „Masmal” a’200g, oznaczonego m.in. datą minimalnej trwałości 05.12 oraz kodem identyfikacyjnym partii produkcyjnej 167, wyprodukowanego przez F.H.U. MASMAL Piotr Jastrzębski Zakład Produkcyjny w Grudziądzu, ul. Magazynowa 8, 86-300 Grudziądz, w celu sprawdzenia jakości handlowej tego artykułu rolno-spożywczego. Jednocześnie, za protokołem pobrania próbki kontrolnej Nr 00002307, z tej samej partii, w ilości odpowiadającej ilości pobranej do badań, pobrano próbkę kontrolną w/w artykułu.

 

Badania przeprowadzone przez Laboratorium Kontrolno-Analityczne Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z siedzibą w Olsztynie wykazały, że ww. produkt nie odpowiada wymaganiom rozporządzenia Komisji  (WE) Nr 445/2007 z dnia 23.04.2007 r. ustanawiającego niektóre szczegółowe zasady w celu stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 2991/94 określającego normy dla tłuszczów do smarowania oraz stosowania rozporządzenia Rady (EWG) Nr 1898/87 w sprawie ochrony nazw stosowanych w obrocie mlekiem i przetworami mlecznymi (D.U. L 106 z 24.04.2007, s. 24), z uwagi na wyższą zawartość tłuszczu w stosunku do deklaracji producenta na opakowaniu, tj. stwierdzono w pięciu opakowaniach produktu stanowiących wielkość próbki zawartość tłuszczu w ilości 74,1%±0,3; 74,2%±0,3; 74,1%±0,3; 74,3%±0,3; 74,2%±0,3 – średnia zawartość tłuszczu 74%, podczas gdy deklaracja na opakowaniu wskazywała na 65% zawartości tłuszczu. Badania wykazały ponadto, że ww. produkt nie odpowiada deklaracji producenta zamieszczonej na opakowaniu z uwagi na niższą zawartość wody, tj. stwierdzono w pięciu opakowaniach produktu stanowiących wielkość próbki zawartość wody w ilości 23,2% ± 0,3; 23,2% ±0,3; 23,0%± 0,3; 23,1%±0,3; 23,2%±0,3, podczas gdy deklaracja na opakowaniu wskazywała na 33% zawartość wody.

 

Powyższe udokumentowano w  sprawozdaniu z badań nr 934/2011 z dnia 22.11.2011r., które doręczono w toku kontroli w dniu 12.12.2011r. osobie upoważnionej do reprezentowania przedsiębiorcy, pouczając jednocześnie o tym, że kontrolowany ma prawo do złożenia wniosku o zbadanie próbki kontrolnej produktu, zgodnie  z art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1219 z późn. zm.), zastąpionym sprawozdaniem nr 934/2011 poprawionym z dnia 04.01.2012r., które doręczono przedsiębiorcy z pismem z dnia 25.01.2012r. Kontrolowany przedsiębiorca nie skorzystał z uprawnienia do badania próbki kontrolnej.

 

Na podstawie wyników badań laboratoryjnych Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej stwierdził, że przedmiotowy mix tłuszczowy do smarowania nie odpowiada wymaganiom określonym w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 21.12.2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz.U. z 2005 r. nr 187, poz. 1577 z późn. zm.), dalej również „ustawy o jakości” w związku z naruszeniem wymagań w zakresie jakości handlowej określonych w art. 2 ust. 1 lit. b rozporządzenia Komisji  (WE) Nr 445/2007 z dnia 23.04.2007 r. ustanawiającego niektóre szczegółowe zasady w celu stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 2991/94 określającego normy dla tłuszczów do smarowania oraz stosowania rozporządzenia Rady (EWG) Nr 1898/87 w sprawie ochrony nazw stosowanych w obrocie mlekiem i przetworami mlecznymi (D.U. L 106 z 24.04.2007, s. 24), dalej również „rozporządzenia 445/2007”, z uwagi na zawyżoną zawartość tłuszczu w stosunku do deklaracji na opakowaniu oraz w związku z naruszeniem wymagań w zakresie jakości handlowej zadeklarowanych na opakowaniu z uwagi na niższą zawartość wody.

 

Jednocześnie w toku kontroli dokonano analizy oznakowania przedmiotowego mixu tłuszczowego do smarowania i ustalono, że oznakowanie to zawiera elementy graficzne przedstawiające wizerunek krowy sugerujący, że podstawowym składnikiem ww. artykułu rolno-spożywczego jest tłuszcz mleczny, chociaż rzeczywisty skład produktu jest odmienny, gdyż zawiera głównie tłuszcze roślinne. W związku z powyższym stwierdzono, że takie oznakowanie przedmiotowego mixu tłuszczowego wprowadza konsumentów w błąd co do charakterystyki ww. środka spożywczego, w tym m.in. jego rodzaju, właściwości i składu, przez co narusza art. 6 ust 2 ustawy z dnia 21.12.2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz.U. z 2005 r. nr 187, poz. 1577 z późn. zm.) w związku z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 25 sierpnia 2006r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010r., Nr 136, poz. 914 z późn. zm.).

 

Uwzględniając wyniki kontroli, Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej skierował do kontrolowanego przedsiębiorcy oraz producenta przedmiotowego mixu tłuszczowego wystąpienia pokontrolne. W odpowiedzi na wystąpienie pokontrolne kontrolowany oświadczył w piśmie z dnia 31.01.2012r., że produkt niewłaściwej jakości nie będzie wprowadzany przez niego do obrotu, a o stwierdzonych nieprawidłowościach poinformował producenta mixu. Producent przedmiotowego artykułu rolno-spożywczego – Piotr Jastrzębski Firma Handlowo-Usługowa „MASMAL” nadesłał natomiast w odpowiedzi na wystąpienie pokontrolne „pismo strony postępowania” z dnia 10.02.2012r. (data wpływu 13.02.2012r.), w którym podniósł, że stosowane przez niego procedury i zabezpieczenia przewidujące ścisły nadzór nad jakością handlową w całym procesie produkcji uniemożliwiają wystąpienie nieprawidłowości związanych z zawartością wody i tłuszczu w badanym środku spożywczym. Dodatkowo wniósł o wskazanie konkretnych naruszonych przepisów rozporządzenia 445/2007 oraz wskazał, że zakwestionowany produkt nie jest zafałszowany i odpowiada wymaganiom rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22.10.2007r. ustanawiającego wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych („rozporządzenie o jednolitej wspólnej organizacji rynku”)(Dz. U. L. 299 z 22.10.2007r., s. 1 z późn. zm.) pod względem zawartości tłuszczu. Przez sam fakt natomiast wyższej zawartości tłuszczu, zdaniem producenta, środek spożywczy jest obiektywnie lepszej jakości. Dodatkowo odniósł się producent do zakwestionowanego oznakowania twierdząc, że nie wprowadza ono konsumentów w błąd, gdyż opakowanie zawiera, oprócz elementu graficznego w postaci wizerunku krowy, również nazwę produktu i informacje o składzie, które jednoznacznie wskazują, że przedmiotowy produkt nie jest produktem mlecznym, o czym świadczy też znacznie niższa od masła cena. Niezależnie od powyższego zobowiązał się producent do dostosowania zakwestionowanego przez organ produktu do wymogów prawa.

Zarówno odpowiedź kontrolowanego na skierowane wystąpienie, jak i odpowiedź producenta, który nie jest stroną niniejszego postępowania wbrew tytułowi pisma skierowanego do organu,  przeanalizowano pod kątem wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie i stwierdzono, że nie uzasadniają one zmiany dokonanej kwalifikacji prawnej zarówno w stosunku do oznakowania produktu, jak i wyników badań laboratoryjnych, które kontrolowany mógł zweryfikować poprzez zbadanie próbki kontrolnej przedmiotowego mixu tłuszczowego.

Zauważyć należy, że zarówno w toku kontroli, jak i w późniejszym etapie postępowania organ nie postawił zarzutu naruszenia przywołanego przez producenta cytowanego wyżej rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007, ani też nie stwierdził zafałszowania produktu.

 

Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia, pismem z dnia 05.07.2012r.  Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej zawiadomił stronę – Gminną Spółdzielnię „Samopomoc Chłopska” z siedzibą w Bobolicach, o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu wprowadzenia do obrotu artykułu rolno-spożywczego nieodpowiadającego wymaganiom określonym w art. 4 ust. 1 ustawy o jakości w związku z naruszeniem wymagań określonych w art. 2 ust. 1 lit. b rozporządzenia Komisji  (WE) Nr 445/2007 z dnia 23.04.2007 r. ustanawiającego niektóre szczegółowe zasady w celu stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 2991/94 określającego normy dla tłuszczów do smarowania oraz stosowania rozporządzenia Rady (EWG) Nr 1898/87 w sprawie ochrony nazw stosowanych w obrocie mlekiem i przetworami mlecznymi (D.U. L 106 z 24.04.2007, s. 24) oraz w związku z naruszeniem wymagań zadeklarowanych przez producenta, a także w związku z naruszeniem wymagań określonych w art. 6 ust. 2 ustawy o jakości w związku z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 25 sierpnia 2006r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010r., Nr 136, poz. 914 z późn. zm.).

Stronie umożliwiono wypowiedzenie się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Strona skorzystała ze swojego uprawnienia składając wniosek dowodowy w postaci „pisma strony postępowania” z dnia 12.07.2012 r. (data wpływu 16.07.2012 r.), w którym wniosła o umorzenie niniejszego postępowania jako bezprzedmiotowego, składając jednocześnie do akt sprawy dokument otrzymany od producenta zakwestionowanego artykułu rolno-spożywczego stanowiący kopię poprawionego opakowania przedmiotowego mixu tłuszczowego do smarowania. Wniosek o umorzenie postępowania poparła strona argumentami odnoszącymi się bezpośrednio do stwierdzonych naruszeń, zbieżnymi zresztą w swej treści z tezami producenta wysnutymi w odpowiedzi na wystąpienie pokontrolne. I tak, podniosła strona, że wyższa od deklarowanej zawartość tłuszczu nie wpływa na charakter produktu, gdyż mieści się w przewidzianym dla tego produktu przedziale obejmującym więcej niż 62% ale mniej niż 80% zawartości tłuszczu, a ponadto powoduje, podobnie jak stwierdzona niższa od deklarowanej ilość wody, że konsumenci otrzymują produkt obiektywnie wyższej jakości. W odniesieniu do wprowadzającego w błąd oznakowania podniosła strona, że element graficzny w postaci wizerunku krowy jest jedynie ozdobnikiem, który w powiązaniu z nazwą wskazującą, że produkt jest mixem tłuszczowym oraz znacznie niższą od masła ceną, nie może sugerować, że przedmiotowy artykuł rolno-spożywczy jest produktem mlecznym. Dodatkowo strona przedstawiła skorygowane przez producenta mixu opakowanie - bez wizerunku krowy, oświadczając, że zakwestionowane opakowania zostały wycofane przez producenta z obrotu. W złożonym wniosku dowodowym strona oświadczyła ponadto, że niezwłocznie po ujawnieniu przez organ nieprawidłowości dotyczących mixu tłuszczowego wstrzymała jego sprzedaż i wycofała go z obrotu, podnosząc jednocześnie, że nie mogła zbadać przedmiotowego produktu przed wprowadzeniem go do sprzedaży ponieważ nie posiada własnego laboratorium i działa w zaufaniu do swoich dostawców, którzy takie laboratoria posiadają.

Powyższy wniosek dowodowy poddano analizie pod kątem przydatności dla toczącego się postępowania i stwierdzono, że argumenty strony w nim wyrażone, podobnie jak argumenty wyrażone w odpowiedzi producenta na wystąpienie pokontrolne, nie uzasadniają zmiany dokonanej kwalifikacji prawnej stwierdzonych naruszeń i umorzenia postępowania. Nie podzielił organ stanowiska strony, że zakwestionowane oznakowanie jest jedynie ozdobnikiem niewprowadzającym w błąd, czemu dał organ wyraz poniżej w treści niniejszej decyzji. Bez znaczenia dla stwierdzonych naruszeń wynikających z badań laboratoryjnych ma również zdaniem organu okoliczność, że badany produkt mieści się pod względem zawartości tłuszczu w przedziale przewidzianym dla mixów tłuszczowych do smarowania, określonym przepisami przywołanego wyżej rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007, gdyż nie stwierdzono niezgodności przedmiotowego środka spożywczego z tym rozporządzeniem. Argumenty wyrażone w przedłożonym wniosku dowodowym dotyczące reakcji strony po ujawnieniu nieprawidłowości oraz fakt przedstawienia poprawionego opakowania mixu, uwzględnił natomiast organ na korzyść strony przy ocenie stopnia zawinienia, o czym niżej.

 

Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej ustalił i stwierdził:

 

Zgodnie z przepisem art. 3 pkt 5 ustawy o jakości, jakość handlowa to cechy artykułu rolno-spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi. W świetle z kolei przepisu art. 4 ust. 1 ustawy o jakości wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta.

 

W myśl przepisu art. 2 ust. 1 lit. b rozporządzenia 445/2007 wskazanie zawartości tłuszczu w tłuszczach do smarowania ma być zgodne m.in. z zasadą, że średnia zawartość tłuszczu nie może się różnić o więcej niż jeden punkt procentowy od zadeklarowanej wartości procentowej, a poszczególne próbki nie mogą się różnić o więcej niż dwa punkty procentowe od zadeklarowanej wartości procentowej.

 

W przypadku zakwestionowanego mixu tłuszczowego do smarowania 65% stwierdzono w wyniku badań procentową zawartość tłuszczu w ilości 74,1%±0,3; 74,2%±0,3; 74,1%±0,3; 74,3%±0,3; 74,2%±0,3 w poszczególnych opakowaniach stanowiących próbkę, tj. wyższą o więcej niż dwa punkty procentowe od deklarowanej na opakowaniu oraz średnią zawartość tłuszczu w ilości 74%, tj. wyższą o więcej niż jeden punkt procentowy od deklarowanej na opakowaniu  i uznano, że taki stan faktyczny narusza art. 2 ust. 1 lit. b rozporządzenia 445/2007.

 

Jednocześnie stwierdzono w wyniku badań w odniesieniu do przedmiotowego mixu tłuszczowego do smarowania procentową zawartość wody w ilości 23,2% ± 0,3; 23,2% ±0,3; 23,0%± 0,3; 23,1%±0,3; 23,2%±0,3 w poszczególnych opakowaniach stanowiących próbkę, niższą od deklarowanej przez producenta na opakowaniu w ilości 33% i uznano, że taki stan faktyczny, z uwagi na niespełnienie wymagań zadeklarowanych przez producenta, stanowi naruszenie art. 4 ust. 1 ustawy o jakości.

 

W myśl art. 6 ust. 2 ustawy o jakości do znakowania artykułów rolno-spożywczych stosuje się odpowiednio wymagania określone m.in. w art. 46 ust. 1 pkt 1(lit. a) ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010r., Nr 136, poz. 914 z późn. zm.), dalej „ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia”, który stanowi, że oznakowanie środka spożywczego nie może wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności co do charakterystyki środka spożywczego, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, źródła lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji.

Oznakowaniem środka spożywczego natomiast, w myśl art. 45 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, są wszelkie informacje w postaci napisów i innych oznaczeń, w tym znaki towarowe, nazwy handlowe, elementy graficzne i symbole, dotyczące środka spożywczego i umieszczone na opakowaniu, etykiecie, obwolucie, ulotce, zawieszce oraz w dokumentach, które są dołączone do tego środka spożywczego lub odnoszą się do niego.

 

Ponadto, przepis art. 16 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. U. UE. L 2002 Nr 31, str. 1 z późn. zm.), zwanego dalej „rozporządzeniem 178/2002”, dotyczący prezentacji artykułów rolno-spożywczych stanowi, że bez uszczerbku dla bardziej szczegółowych przepisów prawa żywnościowego, etykietowanie, reklama i prezentacja żywności lub pasz, z uwzględnieniem ich kształtu, wyglądu lub opakowania, używanych opakowań, sposobu ułożenia i miejsca wystawienia oraz informacji udostępnionych na ich temat w jakikolwiek sposób, nie może wprowadzać konsumentów w błąd.

 

Biorąc powyższe regulacje pod uwagę, w toku kontroli stwierdzono, że oznakowanie poddanego badaniom mixu tłuszczowego do smarowania 65% obejmuje elementy graficzne w postaci wizerunku krowy, przez co uznano, że oznakowanie to sugeruje, że podstawowym składnikiem produktu jest tłuszcz mleczny, a sam produkt jest przetworem mlecznym (masłem), pomimo, że produkt zawiera głównie tłuszcze roślinne. W związku z tym uznano, że takie oznakowanie wprowadza konsumentów w błąd co do charakterystyki środka spożywczego, w tym m.in. jego rodzaju, składu i właściwości, a stwierdzony stan faktyczny stanowi naruszenie art. 6 ust. 2 ustawy o jakości w związku z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a  ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia.

Organ uznał w powyższym przypadku, że skoro podstawowym składnikiem  ww. środka spożywczego są tłuszcze roślinne, które według informacji na opakowaniu występowały w nim w ilości 58,5%, to wszystkie elementy oznakowania, nie tylko nazwa i informacja o składnikach, powinny w czytelny sposób odzwierciedlać taki skład produktu i nie pozostawiać w tym zakresie żadnych wątpliwości. Wymóg ten dotyczy również szaty graficznej opakowania. Umieszczone na opakowaniu rysunki krowy sugerują, że w składzie produktu dominują tłuszcze mleczne, podczas gdy faktycznie, według informacji na opakowaniu, stanowią one jedynie 6,5% całości składu. Samo podane na opakowaniu drobnym drukiem określenie „mix tłuszczowy do smarowania 65%” i informacja o składnikach, nie przemawiają za uznaniem, że omawiany środek spożywczy nie będzie wprowadzał konsumentów w błąd. Informacje te bowiem, w przeciwieństwie do rzucających się w oczy wizerunków krowy, nie są na tyle widoczne, by każdy konsument mógł je odczytać i nie ulec sugestii, iż jest to produkt złożony głównie z tłuszczu mlecznego.

Dodatkowo należy zauważyć, że pkt III ppkt 2 załącznika nr XII do przywołanego wyżej  rozporządzenia Rady (WE) 1234/2007 z dnia 22.10.2007r. ustanawiającego wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych („rozporządzenie o jednolitej wspólnej organizacji rynku”)(Dz. U. L. 299 z 22.10.2007r., s. 1 z późn. zm.), które co prawda nie jest przedmiotem zainteresowania w niniejszym postępowaniu stanowi, że w odniesieniu do produktów innych niż przetwory mleczne obowiązuje zakaz używania jakiejkolwiek etykiety, jakiegokolwiek dokumentu handlowego, materiału reklamowego, jakiejkolwiek formy reklamy lub jakiejkolwiek formy prezentacji, które wskazywałyby, implikowały lub sugerowały, że produkt ten jest przetworem mleczarskim.

 

Przywołane wyżej przepisy rozporządzenia 445/2007, jak również przepisy art. 6 ust. 2 ustawy o jakości odsyłające w zakresie oznakowania do ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia regulują kwestie jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, a niespełniający ich wymagań artykuł rolno-spożywczy jest artykułem niewłaściwej jakości. Stan faktyczny polegający na naruszeniu tych przepisów oraz niespełnieniu deklaracji producenta stanowi naruszenie art. 4 ust. 1 ustawy o jakości, stąd w związku z ustaleniami kontroli stwierdzono, że wskazany w sentencji niniejszej decyzji środek spożywczy nie odpowiada wymaganiom określonym w tym przepisie.

 

Zgodnie z art. 17 ust. 1 rozporządzenia 178/2002, podmioty działające na rynku spożywczym i pasz zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności lub pasz z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności i kontrolowanie przestrzegania tych wymogów.

 

Ustawa o jakości natomiast nakłada na wprowadzających artykuły rolno-spożywcze do obrotu obowiązek zachowania wymagań w zakresie ich jakości handlowej, stanowiąc jednocześnie w art. 40a ust. 1 pkt 3, że każdy, kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spożywcze nieodpowiadające jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej lub deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów, podlega karze pieniężnej w wysokości do pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie tych artykułów rolno-spożywczych do obrotu, nie niższej jednak niż 500 zł. Jej przepis art. 3 pkt 4 odsyła natomiast w zakresie definicji obrotu do art. 3 pkt 8 rozporządzenia 178/2002, zgodnie z którym „wprowadzenie na rynek” oznacza posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży, z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję i inne formy dysponowania. Przytoczona definicja wskazuje krąg podmiotów odpowiedzialnych za jakość artykułów rolno-spożywczych, wliczając do nich obok producentów tych artykułów, również każde następne ogniwo handlu detalicznego.

 

W świetle przytoczonych definicji, przedsiębiorca – Gminna Spółdzielnia „Samopomoc Chłopska” z siedzibą w Bobolicach odpowiada za jakość handlową wprowadzanych przez siebie do obrotu artykułów rolno-spożywczych.

 

Mając na względzie powyższe ustalenia, w toku prowadzonego postępowania administracyjnego zmierzającego do wymierzenia kary pieniężnej Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej wziął pod uwagę, zgodnie z przepisem art. 40a ust. 5 ustawy o jakości stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spożywczych i wielkość jego obrotów, uwzględniając również przesłanki zawarte w przepisie art. 17 ust. 2 rozporządzenia 178/2002, zgodnie z którym ustanowione środki i kary powinny być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające.

 

Wykonując dyspozycję ww. przepisów w odniesieniu do zakwestionowanego artykułu rolno-spożywczego, Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej, oceniając stopień szkodliwości czynu wprowadzenia go do obrotu stwierdził, że tłuszcze do smarowania są coraz powszechniej spożywane przez konsumentów jako ekwiwalenty masła, stąd istotne jest spełnianie przez te produkty wymagań prawa żywnościowego. W przypadku stwierdzonych w odniesieniu do przedmiotowego mixu tłuszczowego nieprawidłowości polegających na nieodpowiadającej przepisom i deklaracji na opakowaniu wyższej zawartości tłuszczu i niższej zawartości wody organ stwierdził, że naruszają one prawo konsumentów do otrzymania produktu zgodnego z deklaracją i podważają zaufanie konsumentów do takiej deklaracji, tym bardziej, że stwierdzona w wyniku badań zawartość tłuszczu i zawartość wody znacznie odbiegała od ilości deklarowanej. Z drugiej strony naruszają również ich prawo do rzetelnej informacji o produkcie, gdyż rzeczywista ilość ww. składników przedmiotowego środka spożywczego jest inna niż wynikałoby to z oznaczeń zamieszczonych na opakowaniu. Zauważyć należy, że sama zawartość tłuszczu w mixach do smarowania jest czynnikiem mogącym wpływać na wybór konsumentów, a nieodpowiadająca stanowi faktycznemu deklaracja w tym zakresie uniemożliwia konsumentom dokonanie świadomego wyboru określonego środka spożywczego z konkretną zawartością tłuszczu. Należy przy tym nadmienić, że nie zawsze wyższa od deklarowanej ilość tłuszczu jest bardziej pożądana przez konsumentów z uwagi choćby na związany z tym aspekt zdrowotny.

Oceniając z kolei produkt pod kątem stopnia szkodliwości czynu z uwagi na wprowadzające w błąd oznakowanie organ stwierdził, że naruszone zostały w ten sposób podstawowe interesy konsumentów w zakresie prawa do rzetelnej informacji o produkcie wpływającej na wybór środka spożywczego o określonym rodzaju, składzie i właściwościach. Umieszczone na opakowaniu wizerunki krowy nie pozwalają, w opinii organu, na niebudzącą wątpliwości identyfikację produktu pod względem właściwości charakteryzujących ten produkt, czyli dominującej zawartości tłuszczów roślinnych i niedużej zawartości tłuszczu mlecznego. Potencjalni konsumenci mogą kierować się przy wyborze określonego środka spożywczego również jego rzucającą się w oczy szatą graficzną i dokonać w konsekwencji niewłaściwego wyboru w przeświadczeniu, że nabywają produkt o innych cechach. Niewielkie przy tym znaczenie dla oceny stopnia szkodliwości czynu ma niższa od masła cena przedmiotowego mixu tłuszczowego, gdyż jego oznakowanie sugerujące o przeważającej zawartości tłuszczu mlecznego w powiązaniu z niską ceną powoduje, że przedmiotowy mix jest tym bardziej atrakcyjny dla konsumentów.

 

Przy ocenie stopnia zawinienia Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej wziął pod uwagę, że strona jest przedsiębiorcą prowadzącym obrót artykułami żywnościowymi na etapie detalicznym i jako należący do kręgu podmiotów odpowiedzialnych za jakość handlową wprowadzanych przez siebie do obrotu środków spożywczych, winien wykazać się szczególną starannością w doborze kontrahentów, jak i zwracać szczególną uwagę, aby do obrotu handlowego nie trafiały artykuły rolno-spożywcze niewłaściwej jakości handlowej. W opinii organu, stwierdzoną nieprawidłowość w oznakowaniu przedsiębiorca był w stanie wykryć w trakcie zwykłych czynności, np. przy odbiorze towaru od dostawcy, bez podejmowania dodatkowych działań przekraczających należytą staranność w stosunkach handlowych na poziomie dokonywanego przez siebie obrotu. Przed jej wystąpieniem uchroniłaby stronę już sama tylko znajomość prawa żywnościowego w zakresie oznakowania.

W mocy strony było również przeciwdziałanie nieprawidłowościom dotyczącym zawartości tłuszczu i wody w produkcie, choćby poprzez żądanie od dostawców dokumentów potwierdzających właściwą jakość wprowadzanych do obrotu środków spożywczych. 

Z drugiej strony przy ocenie stopnia zawinienia uwzględniono postawę przedsiębiorcy po ujawnieniu nieprawidłowości, gdyż zaprzestał on niezwłocznie wprowadzania do obrotu artykułu rolno-spożywczego niewłaściwej jakości, a o fakcie zakwestionowania mixu poinformował producenta. W toczącym się postępowaniu administracyjnym przedstawił natomiast uzyskane od producenta opakowanie nie zawierające wizerunku krowy z inną, zbliżoną do wyników badań laboratoryjnych zawartością tłuszczu.

Biorąc pod uwagę powyższe uznano, że strona ponosi winę w zakresie wprowadzania do obrotu artykułu rolno-spożywczego niewłaściwej jakości, choć z drugiej strony uznano, że nie można przypisać jej woli świadomego działania prowadzącego do naruszenia interesów konsumentów.

 

Ustalając zakres naruszenia wymagań jakości handlowej organ ocenił, że nieprawidłowości wykazano zarówno w wyniku badań laboratoryjnych, jak i w wyniku oceny oznakowania.  Stwierdzone nieprawidłowości były zdaniem organu istotne zarówno z punktu widzenia właściwości produktu i regulacji przepisów prawa żywnościowego, jak i z punktu widzenia interesów konsumentów.

 

Przy ocenie dotychczasowej działalności podmiotu organ uwzględnił okoliczność, że przedsiębiorca Gminna Spółdzielnia „Samopomoc Chłopska” z siedzibą w Bobolicach nie był wcześniej kontrolowany w zakresie jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Pod uwagę wzięto również fakt, że przedsiębiorca nie posiada rozbudowanej sieci placówek sprzedaży, a jego działalność ma charakter lokalny.

 

Biorąc pod uwagę piąty czynnik wpływający na wymiar kary pieniężnej, tj. wielkość obrotów przedsiębiorcy wprowadzającego do obrotu artykuły rolno-spożywcze nieodpowiadające jakości handlowej, Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w oparciu o przedstawione przez stronę „zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych za rok podatkowy 2011”, tj. CIT-8 stwierdził, że w świetle ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r., Nr 220, poz. 1447 z późn. zm.), strona należy do kategorii tzw. mikroprzedsiębiorców, stąd wzięto pod uwagę okoliczność, że jej udział w rynku, jak i wielkość osiągniętych obrotów ze sprzedaży towarów są najmniejsze spośród wszystkichinnych kategorii przedsiębiorców, o których mowa w w/w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej.

 

Po analizie wszystkich opisanych wyżej okoliczności, które ustawa o jakości nakazuje wojewódzkiemu inspektorowi Inspekcji Handlowej brać pod uwagę w toku prowadzonego postępowania administracyjnego z tytułu jej naruszenia, a także uwzględniając fakt, że najniższy możliwy wymiar kary wynosi 500 zł, górną granicę stanowi natomiast pięciokrotna wartość korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie do obrotu produktów o niewłaściwej jakości handlowej, która w tym przypadku wynosi 120,45 zł, Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej uznał, że stanowią one podstawę do wymierzenia na podstawie przepisu  art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości kary pieniężnej w wysokości 500 zł (słownie: pięćset złotych).

Pomimo faktu, iż w tym przypadku górna granica wymiaru kary jest niższa od najniższego możliwego jej wymiaru, organ, mając na uwadze stopień szkodliwości czynu oraz przypisując mu największą wagę, a także stwierdzony zakres naruszenia, zdecydował o wymierzeniu kary w przedmiotowej sprawie. Odstąpienie bowiem od jej wymierzenia naruszyłoby zdaniem organu zasadę proporcjonalności określoną w art. 17 ust. 2 rozporządzenia 178/2002, a mianowicie – taka reakcja organu byłaby niewspółmierna do stwierdzonych naruszeń w kontekście rodzaju artykułu rolno-spożywczego niewłaściwej jakości handlowej oraz interesów konsumentów.

 

W myśl art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej, natomiast § 2 tego artykułu stanowi, że decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji.

 

Mając na względzie przepis art. 40a ust. 4 ustawy o jakości, który daje kompetencje do wymierzenia w drodze decyzji kary pieniężnej, o której mowa m.in. w przepisie art. 40a ust. 1 pkt 3  tej ustawy właściwemu ze względu na miejsce przeprowadzania kontroli wojewódzkiemu inspektorowi Inspekcji Handlowej, a także biorąc pod uwagę okoliczności opisane wyżej w treści decyzji, w ocenie Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej, wymierzona kara pieniężna spełnia przesłanki określone przepisami prawa, stąd orzeczono jak w sentencji.

           

Pouczenia:

 

  1. Informacja o sposobie uiszczenia kary pieniężnej:

Na podstawie art. 40a ust. 6 i 7 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych karę pieniężną stanowiącą dochód budżetu państwa przedsiębiorca Gminna Spółdzielnia „Samopomoc Chłopska” z siedzibą w Bobolicach przy ul. Plac Zwycięstwa nr 10, lok. 2 powinien wpłacić na rachunek bankowy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Szczecinie, ul. Wały Chrobrego 4, 70-502 Szczecin, nr 02101015990028572231000000 Bank: NBP Oddział Szczecin w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o wymierzeniu kary stała się ostateczna.

Kara niezapłacona w terminie staje się zaległością podatkową w rozumieniu art. 51 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r., nr 8, poz. 60 z późn. zm.), od której naliczane są odsetki za zwłokę zgodnie z art. 53 § 1 Ordynacji podatkowej.

 

  1. Pouczenie o sposobie i trybie wniesienia odwołania:

Na podstawie art. 127 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego stronie przysługuje prawo do wniesienia odwołania od niniejszej decyzji, które zgodnie z art. 129 § 1 i 2 Kpa wnosi się do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, pl. Powstańców Warszawy 1, 00-950 Warszawa za pośrednictwem Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej, ul. Wały Chrobrego 4, 70-502 Szczecin, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji.

 

Z up. Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego

Inspektora Inspekcji Handlowej

Andrzej Kuśpiel

Dyrektor Delegatury

(podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego

osoby upoważnionej do wydania decyzji) 

                                                              

Otrzymują:

  1. Gminna Spółdzielnia „Samopomoc Chłopska”

ul. Plac Zwycięstwa nr 10 lok. 2

76-020 Bobolice,

  1. aa.

Metadane - wyciąg z rejestru zmian

Akcja Osoba Data
Dodanie dokumentu: Tomasz Wilkosz 27-08-2012 08:00
Osoba, która wytworzyła informację lub odpowiada za treść informacji: 27-08-2012
Ostatnia aktualizacja: - 27-08-2012 08:00